Maandag 24 juli: Canterbury tales

De luchtigheid van gothiek

Welke verhalen kennen wij van Canterbury?

Een kathedraal, zetel van de aartsbisschop van de Church of England. En het boek van Chaucer, begin 15e eeuw. Dat zijn de dingen die ik van tevoren had bedacht, behalve dat ik Chaucer nog een paar eeuwen eerder had geplaatst.

Wat we misschien hadden kunnen beseffen is dat Thomas Becket, de "turbulent priest" waarvan een Engelse koning (het was Henry II) zich hardop afvroeg of niemand hem daarvan af kon helpen, ook Canterburiaans aartsbisschop was. Dat afhelpen bleek te kunnen: niet lang daarna was Thomas dood, vermoord door vier overijverige aanhangers des konings. Wij kenden deze geschiedenis al, want we kwamen twee jaar geleden in Frankrijk een klooster tegen dat Henry daar bij wijze van boetedoening had gesticht. We krijgen nu in zekere zin het verhaal van de andere kant belicht: Thomas was op slag een martelaar, een heilige, zijn plek van overlijden inclusief tombe werden een bedevaartsplek en hebben Canterbury heel wat centjes in de la gebracht. De monniken die Chaucer in zijn verhalen aan het woord laat, zijn bijvoorbeeld bezig met zo'n bedevaart.

Klooster van Augustinus

Maar ik loop op de zaken vooruit. Voordat wij op deze wisselvallige maandagochtend bij Becket belanden, moeten we eerst even ontbijten en vervolgens een begin maken met onze geplande stadswandeling. Die voert allereerst naar de ruïnes van een gebouw waarvan we het bestaan zeker niet van tevoren al kenden, namelijk het klooster van Augustinus. Deze monnik was als pauselijke gezant de reden dat er nu überhaupt een aartsbisdom in Canterbury is: al in de 6e eeuw na Christus wist hij de spiritueel dwalende Angelen en Saxen op het rechte - lees: Rooms-Katholieke - pad te brengen. Dit resulteerde onder andere in het genoemde klooster. Een kleine vijf eeuwen later kwam, zoals bekend, Willem de Veroveraar orde op zaken stellen; in de nasleep van zijn succes braken de Normandiërs alles subiet af en bouwden er een vijf keer zo groot complex voor in de plaats; zo groot als de huidige kathedraal, naar verluidt.

Resten van resten

Van dit stukje historie resten nu slechts resten, die zelfs een tijd lang compleet in de vergetelheid zijn geraakt geweest. De resten zijn inmiddels gerestaureerd op een manier waar de Engelsen zo goed in zijn: het vormalige kloostercomplex ligt er ruïneus maar sereen bij, ingebed in een strak gemaaid gazon en omringd door monumentale bomen. Het wordt beheerd door de English Heritage, een instelling die nog een paar honderd soortgelijke geschiedkundige monumenten onder haar hoede heeft. Voor ons aanleiding om daar voor het komende jaar lid van te worden, waarmee we meteen een spelletje met onszelf aangaan: kunnen we tijdens deze vakantie de lidmaatschapskosten eruit halen?

De oudste nog actieve parochiekerk in Engeland: 6e eeuw

Na onze ogen goed te kost te hebben gegeven bij de kloosterruïnes lopen we nog een stukje door naar een kerk uit die tijd, de Church of St Martins. Deze is helaas op maandag dicht (dat had het alwetend internet ons al wel verteld) dus telt niet mee op de English Heritage-ladder. Het is een betrekkelijk klein kerkje midden tussen de grafstenen, meer iets voor dagelijks gebruik van gewone mensen dan voor bisschoppen, monikken of bedevaarten. Maar wel oud, en ziedaar de reden voor Heritage-status: de oudste nog in gebruik zijnde kerk in de Engelstalige wereld, uit de zesde eeuw na Christus. Dat is eerbiedwaardig.

Op weg van en naar klooster en kerk komen we lange slierten scholieren tegen; we vermoeden er een Frans zomerkamp in, later gecorrigeerd naar Italiaans. Teruglopend naar het centrum, nu toch echt richting kathedraal, merken we dat het aanzienlijk drukker is dan eerder op de ochtend, en dat deze groepen daar een niet onaanzienlijk deel van uitmaken.

Kathedraal van Canterbury

De kathedraal is zo luchtig als gothiek maar zjin kan. Ook hier vele bouwstadia, met als resultante een kerk die vooral opvalt door zijn vorm en lengte: op een gegeven moment hebben ze 'm dusdanig verlengd dat hij nu wel uit drie aaneengeschakelde schepen lijkt te bestaan. Het valt alleen niet onmiddellijk op, vanwege het "scherm" dat in Engeland in heel veel kloosterkerken halverwege dwars over het schip geplaatst is: daarachter was het exclusieve domein van de monniken, ervóór mocht het klootjesvolk zitten luisteren. Inmiddels is dat anders natuurlijk, maar het scherm is gebleven. Tijdens ons bezoek geeft een kinderkoor een aantal liederen ten beste, misschien bij wijze van gastoptreden. Het klinkt zuiver en mooi, met de akoestiek is niets mis en met dit koor ook niet.

Een audovisuele media guide voert ons langs de voornaamste plekken, met overal korte toelichting. Hier werd Becket neergestoken, daar was eerst zijn tombe, later verplaatst om toegankelijker te zijn voor de pelgrims - de prioriteiten waren destijds niet veel anders dan nu. Het is al met al een plek waar je ook wel een dag kunt doorbrengen in plaats van het uur dat wij ons gegund hebben, zoveel is duidelijk.

Ter nagedachtenis aan Thomas Becket

De reden om niet meer tijd te nemen is vooral ook dat we moeten doorgaan. We kunnen nu niet even blijven staan! We moeten vandaag nog naar Cambridge! Bij een kleine Sainsbury kopen we spul om in de auto te verorberen, dan blazen we de aftocht.

Onderweg naar het noorden is het druk en regenachtig. Niet het ideale weertype voor een vakantie. We hebben korte stops ingepland bij een tweetal rivierkastelen in Rochester (aan de rivier de Medway, ten zuiden van de Thames), waarvan we opnieuw al hebben vastgesteld dat ze op maandag helaas dicht zijn, maar de plaatjes zijn mooi en de buitenkant is toch vaak boeiender dan het interieur. Helaas regent het bij de eerste (Rochester Castle) en betekent "dicht" bij de tweede (Upnor Castle) dat je ook niet in de buurt kunt komen: er wordt ons in het geheel geen blik gegund.

Rochester Castle in de regen

Terug naar de snelweg dan maar. Het wordt alleen maar drukker. Het zou geen verrassing moeten zijn: we proberen ons ten oosten langs Londen te wurmen, dat willen er wel meer. Je zult toch die Thames over moeten, en zoveel verschillende mogelijkheden daarvoor bestaan er niet. Uiteraard is het enkel een kwestie van tijd, en omdat het vakantie is hebben we daarvan onbeperkt veel, toch? We komen langs Hackney, waar Margrieta een paar maanden heeft gewoond in het kader van een logopedische stage. Het idee om daar nog even Memory Lane op te zoeken komt pas te laat op.

Memory Lane, Comberton

Onze slaapplek is niet in hartje Cambridge, maar in het voorstadje Trumpington. Dat ligt dan weer op zeer korte afstand van Memory Lane, Comberton; een goede reden om daar nog even langs te rijden. Na er een keer doorheen te zijn gereden in de ijdele hoop dat het oude huis van E&W zich spontaan aan ons zou voordoen app ik toch maar even om het adres te vragen. Wachtend op het antwoord vraag ik het alwetend internet naar "Comberton Rensink" en komt het adres onmiddellijk in beeld. Niet alleen dat, maar we blijken er ons ook welgeteld 20 meter vandaan te bevinden. Dat wetend herken ik het nu ook wel. Appje gewist en foto gestuurd!

De Lord Byron Inn in Trumpington heeft een bijzonder laag plafond. Duck or grouse! De kamers zijn in een bijgebouw, motel-achtig. Weer een kind als buur, maar nu van een leeftijd waarop geen sprake meer is van ongecontroleerd huilen, dus we laten het erbij. Eten doen we een paar honderd meter verderop, naar tevredenheid. Daarna gaat al snel het licht uit.

P.S. Twee uitstaande quizvragen van gisteren: 1. De bouw van de Eurotunnel startte in 1988, hij was in 1994 klaar (bijna 30 jaar geleden); en 2. het incident van Mechelen slaat op een neergestorte Duitse piloot aldaar, begin 1940, met het plan van de Duitse invasie aan boord.