Zondag 30 juli: More castles, please!

Yorkshire Dales kleurpalet

Uitgebreid wandelen zetten we na de ervaring van gisteren niet meer op ons programma. Gelukkig heeft de onvolprezen English Heritage ook in deze omgeving nog wel het een en ander te bieden. Mits je een ruime interpretatie van "omgeving" aahoudt tenminste, waarbij een ritje van een half of heel uur niet telt.

Vandaag, opnieuw een feitelijk droge en goeddeels zonnige dag, valt de keus op het bezoek van twee kastelen op een dergelijke afstand, te weten die van Middleham en Richmond. Beide in een aantrekkelijk ruïneuze staat, beide van historisch opmerkelijk belang, dus beide niet te versmaden. De rit zelf is een genoegen: we klimmen op uit het Swaledale en rijden nu over een heuvelrug in plaats van er tussendoor. Dat levert weer heel andere perspectieven en vergezichten op.

De getroubleerde Richard III

Middleham Castle was de geboorteplaats van de latere koning Richard III, die van "A horse! A horse!" Zijn thuiskasteel was niet van het al te grimmige soort. Er staat een flink stuk binnenste burcht fier overeind, daar omheen veel bijgebouwen. In plaats van dikke muren, kleine ruimtes en transen zien we grote hallen en ramen (of strikt genomen raamgaten). Een modern standbeeld herinnert aan de getroubleerde status van de koning, die er bij Shakespeare niet al te best vanaf komt. In dit verband wel interessant te memoreren dat zijn overblijfselen nog niet zo heel lang geleden zijn "teruggevonden" onder een parkeerterrein in Leicester, toen ze daar weet ik wat voor herstel- of uitbreidingswerkzaamheden aan het verrichten waren. Wat dat betreft is Engeland misschien nog niet zo erg als Italië maar zeker erger dan Nederland: als je een spade in de grond steekt, loop je het risico een archeologische vondst te doen, met alle kosten van dien. Zelfs Groningen heeft daar last van: onder de Groote Markt komt van alles tevoorschijn dat misschien wel duizend jaar oud is. Al zijn het dan keien en geen koningsbotten.

Middleham en omgeving

Na onze ogen de kost gegeven te hebben in het kasteel geven we de rest van ons lijf de kost in een klein theekamertje waar we onze auto pal voor hadden geparkeerd. De ruimte doet tegelijk dienst als lobby van een B&B en wie weet wel als huiskamer van de bewoners: erg zakelijk is het niet ingericht, wel Engels-charmant (voor degenen die daarvan houden).

Richmond Castle, maar een kleine twintig kilometer verderop, is nog een eeuw ouder. Van deze afstand maakt dat niet zoveel meer uit: acht of negen eeuwen, wie proeft het verschil? Een menselijke neiging, die we ook op afstanden toepassen (Indië, China, Japan, het is allemaal ver en oosten), maar die zwaar onrecht doet aan de materie: honderd jaar eerder of later was destijds net zoveel als nu.

Kasteeltoren Richmond (met zwaaiende Arend)

Richmond was de hoofdzetel van Alan Rufus, een van de metgezellen (en familieleden, nepotisme was toen nog onomstreden) van Willem de Veroveraar. Uit zijn tijd stamt de naam van het stadje, "rijke berg" - een naam die sindsdien op meer dan honderd plaatsen ter wereld is overgenomen. Anders dan dat van Middleham is het kasteel van Richmond in recenter tijden nog ingezet, namelijk als werkplaats annex gevangenis voor gewetensbezwaarden in de eerste wereldoorlog. Vandaar ook dat er in ieder geval nog iets van overeind staat, met dak en al, namelijk de grote toren: afgezien daarvan lag het geheel kennelijk al in de zestiende eeuw (deels) in puin. De romantici ("antiquarians", een interessante term waarvan ik de betekenis anders had ingeschat) hebben ervan gesmuld.

De auto komt dit keer niet direct naast het kasteel te staan maar op een parkeerplaatsje aan de Swale, vanwaar het een stief eindje klimmen is. Dit omdat we braaf een P-bordje hebben gevolgd, die niet naar een kasteel-P maar naar een rievier-P bleek te zijn. Het is wel een leuk plekje, vlak naast een stroomversnelling die je met wat goede wil een waterval zou kunnen noemen. Opnieuw hebben we het medicijnbuisje vergeten mee te nemen; aangezien de automaat ter plekke alleen munten slikt staan we voor de keus een parkeerboete te riskeren dan wel een andere plek te zoeken. We kiezen voor het eerste en bestijgen de steile klif naast de rivier waar het kasteel strategisch gepositioneerd is.

Binnenplaats van Richmond Castle

De oude kasteelmuren omsluiten een fikse binnenplaats die er nu (English Heritage) sereen en groen bijligt, ooit misschien vol bijgebouwen heeft gestaan. Er is ook nog een verrassende kasteeltuin, buitensmuurs en van veel later datum. Een mooi kasteel weer! De borden vol toelichting geven een aardig beeld van de verschillende stadia van de geschiedenis. Voor kinderen staan er een hele bonte verzameling leuk gevonden opdrachtjes op. Sowieso heeft Engeland veel openbare voorzieningen voor de sub-tieners, vinden wij. Niet alleen dat, er wordt ook gebruik van gemaakt - niet zozeer bij dit kasteel trouwens, maar elders hebben we wel degelijk gezien dat de doelgroep bereikt werd.

Turfgekleurd Swalewater

Terug bij de rivier treffen we onze auto gelukkig boetevrij aan. Om dat te vieren nemen we een ijsje en bestuderen we de watervalletjes. De kleur is merkwaardig, deels gelig en deels rodig. Erg drinkbaar ziet het er niet uit. Dat was ons gisteren, bij de wandeling, trouwens ook al opgevallen: toen waren er in de rivier zelfs plekken waar vrij chemisch uitziend schuim dreef. Naar verluidt wordt die kleur veroorzaakt door de turfgrond. Of het daarom ook schuimt? Klinkt mij vreemd in de oren.

We vinden het voor vandaag mooi geweest en aanvaarden de rit naar huis. De smalle weggetjes beginnen al aardig te wennen. Des avonds bereidt Margrieta een maaltje. De blog blijft achter, maar Lewis slaan we niet over.